سندروم خانه بیمار ، اهمیت استفاده از پیمانکاران فرعی صاحب صلاحیت در تبرئه صاحبکار در حوادث کاری ، روش قانونی اصلاح ایرادات دودکش یک واحد از آپارتمان ، تبیین مسئولیت ناظرین آبفا و تاسیسات مکانیکی در خصوص تاسیسات مکانیکی و شبکه خودکار باران و اطفاء حریق ساختمان

 

توجه بسیار مهم : مرجع حقوق مهندسی ایران هیچ پیشنهادی برای نوع بیمه نامه انتخابی شما ندارد و تمامی عکسها و مستندات ارایه شده برای بیمه ها جنبه آموزشی دارد و ما نمایندگی هیچ شرکت بیمه ای را نداریم.

متن پیش روی برگردان فایل صوتی است که به همت گروه نگارش آماده و در اختیار شما قرار گرفته است.

مرجع حقوق مهندسی ایران همیار و همراه جامعه مهندسی ایران

قبلاً در مورد ممنوعیت استفاده از لوله تبدیل 15 به 10 سانتیمتر برای دودکشها، که باعث پس زدن حدود 35 درصد از دود به داخل خانه می شود توضیحاتی داده شد. ممکن است کسانی بگویند که سالها درمنازلشان از این جور دودکشها استفاده کرده اند و در این شرایط به ظاهر نا ایمن و با وجود دود و منوکسید کربن، تعدادی پتو را با آب داغ شسته اند و بخار در فضا پیچیده، ولی نمرده اند. به اینها چه باید گفت؟

پاسخ اینست که اگرچه همه تبدیل های ناایمن دودکش موجب مرگ افراد در حوادث نمیشود؛ اما موجب ایجاد سندروم خانه بیمار میشود. محیط خانه آلوده شده با دود یا گازهای فاضلاب، باعث ابتلاء ساکنان آن، به بیماری هایی میشود که علتش ناشناخته است و هزینه زیادی را در زندگی به ساکنان تحمیل میکند.

از مطرح شدن بحث مهم سندروم خانه بیمار در جامعه علمی ایران مدت زیادی نمی گذرد و پژوهش در این مورد ناچیز است و چندان هم مورد تشویق قرار نمی گیرد. مطالب سندروم خانه بیمار در ایران غالباً ترجمه شده منابع اروپایی و آمریکایی است و سمینارهایی با این موضوع در تهران و مشهد برگزار شده است.

به علت اهمیت حفظ سلامت و مراقبت از جان انسانها، تحقیقاتی در کشورهای اروپایی از جمله اتریش، سوئیس و فرانسه انجام شده است و افرادی که در معرض  عوامل به وجود آورنده سندروم خانه بیمار، از جمله آلودگی های ناشی از اشکالات تاسیسات مکانیکی، بالا بودن غلظت منوکسید کربن و گازهای فاضلاب، کم بودن اکسیژن محیط و … و عواملی مثل آلودگی هوا و امواج موبایل و پارازیت بوده اند به این بیماری ها مبتلا شده اند:

عقب ماندگی ذهنی در کودکانی شیرخوار، کند ذهنی کودکان، ناتوانی در زایمان طبیعی برای زنان باردار، سقط جنین، اشکالات راه رفتن در کودکان، آسیبهای عصبی در دوران جنینی، سردردهای مزمن، نارسایی ریوی، اشکالات سیستم گوارش و ناراحتی روده و معده، تیک عصبی، شقاق لب، شقاق مقعد و تب خال.

علت برخی از این بیماری ها به درستی تشخیص داده نمی شود و ممکن است به اشتباه به عوامل ژنتیکی نسبت داده شوند و هیچگاه نیز رفع نشوند. این توجیه که با وجود بعضی اشکالات در سیستمهای تاسیسات مکانیکی کسی نمرده پس قابل توجه و اهمیت نیست، توجیه بسیار غلطی است. چون عوامل سندروم خانه بیمار وجود دارند و تاثیرات منفی آن نیز مشاهده میشوند.

اگر پند خردمندان به جان و دل نیاموزی     فلک آن پند با تلخی بیاموزد به تو روزی

آسیبهای تاسیسات مکانیکی در منازل

برخی از آسیبهای یاد شده به آلودگی هوا و خصوصاً تترا اتیل سرب موجود در آن مرتبط است. وزش باد این آلودگی را کاهش میدهد. همچنین وجود منوکسید کربن در خانه ای با درو پنجره های بسته، خطرناک است. سندروم خانه بیمار در ایران هنوز جدی نشده و باید دانشجویان رشته مهندسی و پزشکی با این موضوع آشنا شوند. در کشورهای اروپایی و کانادا و استرالیا برای جلوگیری از عوارض این سندروم، استفاده از گاز شهری در خانه ها برای گرمایش و پخت غذا ممنوع شده و در کشورهای اروپایی و از جمله آلمان  که در 60 سال پیش و در زمان جنگ جهانی دوم از گاز طبیعی در خانه ها استفاده میکرد، اکنون این نوع استفاده از گاز در خانه ها منسوخ و ممنوع شده و سیستم گرمایش و سرمایش مرکزی و اجاق خوراک پزی برقی دارند و از گاز طبیعی برای تولید برق در نیروگاهها و در صنایع و پالایشگاهها استفاده می شود.

توجه شود که خانه های با لوله کشی گاز  مستعد بروز حوادث خصوصاً در زمان زلزله است. علاوه بر این، برق خانگی در کشورهای مذکور از نوع 220 ولت کشنده نیست بلکه  با ولتاژ 110 ولت است که خطر جانی ندارد و برای پرهیز از خطرات جانی و آسیبهای جسمی، انجام هرگونه تعمیرات برق و تاسیسات و اجرای کارهای ساختمانی توسط پیمانکاران ذیصلاح صورت میگیرد.

در حالی که در پرونده حادثه نیاوران در تهران، پیرزن مالک خانه، که به پرداخت 45 % دیه یک مرد در ماه حرام محکوم شد ،اصلاً از مسئولیتهای مالک بودن اطلاع نداشت و نمیدانست که اگر طبق مبحث 22 مقررات ملی ساختمان از سازمان نظام مهندسی گواهی سلامت ساختمانش را اخذ میکرد، در برابر حوادث احتمالی مشابه، مسئولیتی نداشت و تقصیرها بر عهده مجری و ناظر و نظام مهندسی بود که در صدور گواهی سلامت دخالت داشتند و تایید کرده بودند که اشکالات گاز و برق و … تشخیص داده شده و رفع شده اند. اگر ساختمانی فاقد گواهی سلامت باشد آنگاه تاوان حوادث را مالک و سازنده و ناظر باید بدهند. قوانین و آیین نامه های کار و ایمنی بهره برداری ساختمانها در کشور ما، که تا حدود زیادی ترجمه و برگرفته از منابع اروپایی است، نکات مثبتی دارد و تاکید دارد که کارهای فنی خانه توسط افراد واجد صلاحیت انجام شود.

قبلاً پرونده حادثه برق گرفتگی تعمیرکار کولر در ساختمانی 8 واحدی در رباط کریم تهران مربوط به 8 سال پیش  بازخوانی شده است. صاحب یکی از واحدها برای رفع اشکال کار نکردن دور کند کولر، از تعمیرکاری که صاحب مغازه ای در همان حوالی بود و پمپ و پوشال و تسمه و شناور میفروخت، خواست این کار را انجام دهد که متاسفانه تعمیرکار در حین کارش دچار برق گرفتگی شد و فوت کرد. آب به عنوان یک ابررسانا در کنار برق در کولرآبی، مستعد ایجاد خطر مرگ است.  با شکایت اولیا دم ، 70% تقصیر بر عهده تعمیرکار متوفی و 30% بر عهده مالک واحد مسکونی قرار گرفت. بازرس اداره کار گفت اگر این تعمیرکار گواهی فنی از سازمان فنی و حرفه ای داشت همه تقصیر بر عهده خودش بود و مالک واحد تبرئه می شد.

سازندگان ساختمان توجه کنند که در همه کارهای ساختمان از پیمانکاران واجد صلاحیت که از سازمان فنی و حرفه ای گواهی فنی دارند استفاده کنند تا اگر حادثه ای رخ داد تا حد امکان تقصیری متوجه آنان نباشد. البته به شرط این که خودشان نکات و تذکرات ایمنی را کتباً ابلاغ نموده باشند. این سازمان برای 470 نوع شغل، گواهی یا پروانه فنی صادر میکند و در ادارات کار روی تابلوهایی عناوین این مشاغل نوشته شده و در سایت آن نیز 270 شغل درج شده است.

از جمله این مشاغل عبارتند از: آرماتوربندی، دیوار چینی، کاشیکاری، لوله کشی، برق ساختمان، ماست بندی، عطاری و …

این پروانه فنی متفاوت از پروانه کسبی است که اتحادیه صنف یا اداره صنعت و معدن صادر میکند. ممکن است کسی پروانه کسب برقکاری از اتحادیه داشته باشد اما پروانه فنی از سازمان فنی و حرفه ای نداشته باشد.

روال ساخت و ساز در کشورهای پیشرفته ، پدافند غیر عامل و …

به نقل از مهندسان ایرانی که در کشورهایی مثل کانادا و استرالیا کار میکنند گفته شده که مسئولیت ساخت و ساز ساختمان در آن کشورها بر عهده شرکتهایی است که همه کارهای طراحی و نظارت و اجرا و نیز تعمیر و نگهداری در زمان بهره برداری را زیر نظر انجمنی صنفی شبیه به سازمان  نظام مهندسی انجام میدهند و این شرکتها قابل تعویض نیستند و تعرفه مشخصی دارند. در کشور پیشرفته ای مثل سوئیس اهمیت نگهداری ساختمان و پدافند غیر عامل از این هم فراتر است و با این که این کشور در جنگهای جهانی بی طرف بوده، با این حال در ساختمانهایش زیر زمینهای پناهگاهیِ مقاوم به حمله اتمی، با انبارهای دارو و کمکهای اولیه و غذاهای کنسرو شده دارد و از طرف شهرداری به طور مرتب تاریخ مصرف این اقلام بازبینی و در صورت لزوم تعویض میشوند و نشان از این دارد که بحث پدافند غیر عامل در آنجا جدی گرفته میشود. اگرچه در مقررات ملی ساختمان در کشور ما به پدافند غیرعامل پرداخته شده اما عملاً چندان جدی نیست.

حادثه مرگ خاموش نیاوران باید درس عبرتی برای همه مالکها، سازندگان و شهروندان باشد تا موضوع اخذ گواهی سلامت ساختمان از سازمان نظام مهندسی ساختمان مورد توجه قرارگیرد تا هم جان انسانها حفظ شود و هم مسئولیتها بر عهده افراد ذیصلاح باشد.

لازم است همه مردم از طریق رسانه ها و صدا و سیما از موضوع سندروم خانه بیمار و گواهی سلامت ساختمان آگاه شوند و سازمان نظام مهندسی هم دوره های آموزشی و مهارتی گواهی سلامت ساختمان را برگزار نماید.

اگر به جای شعله آبی، شعله زرد و نارنجی در شومینه و بخاری دیده شد نشانه کمبود اکسیژن محیط و ناقص سوختن گاز است و دود آن که از دودکش بالا میرود یا به داخل خانه پس میزند و حاوی منوکسید کربن کشنده است نه      دی اکسید کربن . برای رفع کمبود اکسیژن باید سریعاً پنجره ها باز شوند و در اسرع وقت دریچه های دائمی تامین هوا در دیوار و یا اقلاً روی پنجره ها نصب شوند و از سندورم خانه بیمار جلوگیری شود. درصد اکسیژن مناسب برای انسان در محیط باید مثل درصد موجود در هوای طبیعت باشد و کمتر یا زیادتر از آن خطر دارد. کپسول هوای بیمارستان هم مثل طبیعت حاوی ازت و اکسیژن و مقدار ناچیزی دی اکسید کربن و … است. کپسول هوای برشکاری حدود 60 درصد اکسیژن دارد و در اثر تماس با روغن، مستعد خطر انفجار است. علت این است که همه اشیا برای سوختن باید به دمای احتراق برسند و در مجاورت اکسیژن با درصد خلوص بالا، دمای احتراق بالا میرود و جسم آتش میگیرد. در مجاورت اکسیژن 70 درصد بیشتر چیزها بدون وجود شعله شروع به سوختن میکنند و جالب این که آهن در کنار اکسیژن 90 درصد؛ خود به خود میسوزد. کپسولهای اکسیژن کارخانه ای حدود 50 درصد اکسیژن خالص دارند. روغن که با کبریت در هوای معمولی به راحتی میسوزد وقتی به کپسول اکسیژن برسد مشتعل و منفجر خواهد شد.

موضوع سندوروم خانه بیمار ، نقصان های غیر مرگ آور خانه است.

زیاد شنیده شده که اشکالاتی در تاسیسات خانه بوده و مرگی اتفاق نیفتاده اما توجه نشده که  بیماری های شدید و لاعلاج و ناشناخته بروز کرده است. یک غلط رایج در تاسیسات مکانیکی خانه ها، نصب عصایی(دو تا زانویی)روی لوله هواکش و رایزر فاضلاب و ونت در بام خانه هاست که موجب افت فشار جریان طبیعی تخلیه گازهای فاضلاب به بیرون شده و مقداری از این گازها به داخل خانه پس زده میشود. باید یک دستورالعمل برای برداشتن این عصایی ها تدوین شود و به جای آن فقط یک توری ( با شبکه های شبیه الک و سرند ریز ) در دهانه خروجی باشد که مانع ورود اشیا و پرندگان و حشرات گردد. گاز فاضلاب برای انسان مضّر است و سیفون و شتر گلویی نمیتواند به طور کامل جلوی نشت گاز فاضلاب را بگیرد.

شرکت بوتان که تولید کننده آبگرمکن گازی است برای بازدید و بررسی امکان نصب آبگرمکن در خانه هایی در مناطقی از تهران ،که به لحاظ اقتصادی ضعیف ترند و رعایت نکات ایمنی و فنی کمتر مورد توجه است، حرفه ای ترین کارشناسان شرکت را میفرستد تا چنانچه ایمنی دودکش و دریچه تبادل هوای آزاد در آن اشکال داشته باشد، از نصب دستگاه خودداری کنند و فقط آن را بفروشند تا مسئولیت حوادث بعدی بر عهده آنها نباشد. نصابهای نماینده این شرکت، دوره های ایمنی و مرگ خاموش را گذرانده اند و کارشناسان این شرکت در جلساتی که در هیات تحریریه حقوق مهندسی برگزار می شود، شرکت کرده و راهنمایی دریافت کرده اند ضمن این که خودشان اساتید بزرگی دارند و در کارشان هم متبحر هستند. 

در اینجا لازم است داستانی تعریف شود تا به اهمیت موضوع بیشتر پی برده شود. آپارتمانی 4 طبقه تک واحد60 متری در میدان تسلیحات تهران بود که همه واحدها کنتور گاز مشترک داشتند و گرمایش آنها شومینه غیراستانداردی بود که در هال تعبیه شده بود، و دود را هم پس میزد. به همین دلیل ساکنان یکی از این واحدها، سردردهای شدید داشتند. اینها به جای برچیدن شومینه تصمیم گرفتند بخاری نصب کنند و دودکش بخاری را به دودکش شومینه وصل کنند و بعد از این کار اندکی شرایط بهتر شد، هرچند هنوز هم کاملاً ایمن و سالم نبود و باید شومینه برچیده و محل مناسب بخاری با دودکشهای ایمن و دریچه های تبادل هوا جایگذین میشد. مالک این واحد با راهنمایی که دریافت کرد به نظام مهندسی رفت تا ناظر گاز به او معرفی شود و به کمک مجری گاز ذیصلاح اشکالات خانه را برطرف و گواهی سلامت دریافت کند. نظام مهندسی از مالک خواست نامه معرفی ناظر را از اداره گاز اخذ کند اما اداره گاز صدور این نامه را منوط به درخواست همه واحدها دانست، چون کنتورشان مشترک بود. ساکنان بقیه واحدها، که دو تا از اینها مستاجر بودند؛ حاضر به همکاری و صرف هزینه برای اصلاحات نبودند. مالک واحد مذکور راهنمایی شد و از سازمان آتش نشانی درخواست نمود از آنجا بازدید کند و نا امن بودن این خانه را به اداره گاز گزارش نماید تا گاز آپارتمان قطع شود و بعد از انجام اصلاحات طبق نظر ناظر گاز، مجدداً گاز وصل شود. کارشناس آتش نشانی که فردی حرفه ای بود بعد از بازدید از دودکش های شومینه و آبگرمکن و ملاحظه اشکالات متعدد و نا ایمن این ساختمان، به اداره گاز گزارش داد. اداره گاز هم، گاز را قطع کرد. بالاخره همه واحدها ناگزیر شدند هزینه های نظارت و اجرا را متقبل شوند و با انتخاب مجری ذیصلاح گاز و نظارت ناظر گاز معرفی شده از طرف نظام مهندسی، اشکالات دودکشها را رفع کنند، شومینه ها را برچینند و محل مناسب بخاری تعبیه کنند،همچنین برای هر واحد دو عدد دریچه  تبادل هوای آزاد هم نصب کنند و سپس گازشان مجدداً وصل شد.

• تصاویر زیر نشان میدهد که دودکشهای آزبست سیمانی آبگرمکنها تا 3 متر بالاتر از بام بالا رفته و عایق ندارند و یکی از آنها کج شده است. در حالی که دودکش با طول بیش از 60 سانتیمتر باید با عایق حرارتی یا با مصالح ساختمانیم مناسب، عایق شود. یکی از عکسها مربوط به اتصالات نامناسب دودکش شومینه ها است که لب به لب و بدون نرو مادگی میباشد، لذا دود بندی نشده و مقداری سیمان هم به داخلش رفته بود و دودکشها به هم راه داشتند که واقعاً فاجعه بود. عکس سوم یک دریچه هوا روی پنجره رو به نمای بیرون است. دریچه دوم هم با الزام ناظر گاز رو به راه پله نصب شد.( به تصاویر زیر توجه شود).

حال سئوال اینجاست که چگونه صاحبان این واحدهای مسکونی میتوانند هزینه های اصلاح را از سازنده و ناظر ساختمان و ناظر گاز بگیرند؟ باید همه بهره برداران یا وکلایشان از شورای حل اختلاف درخواست کارشناس برای تامین دلیل بکنند. سپس، از عوامل ساخت شامل: سازنده، مجری گاز، ناظر گاز و تک ناظر ساختمان، به شورای حل اختلاف (برای دعاوی کمتر از 20 میلیون تومان ) یا دادگاه شکایت کنند و اگر کارشناس دادگاه این ایرادات را مربوط به ساخت تشخیص داد، آنگاه درصد تقصیر هر یک از آنها را مشخص کرده و هزینه های انجام شده را بررسی می نماید و در صورتی که درست باشد تایید میکند و قاضی حکم میدهد که خسارتها به بهره برداران واحدها پرداخت شود. این روند قضایی حدود 1.5 سال طول میکشد و معمولاً مالکان ساختمان تمایلی به پیگیری آن ندارند.

در جلسه 123 کانال حقوق مهندسی آموزش داده شد که اگر دودکش همسایه به درز انقطاع وارد شد و خطر مرگ خاموش در خانه همسایه وجود داشت و همسایه ترتیب اثر نداد، چطور سازنده و ناظر پای اداره گاز را به میان بکشند که گاز همسایه را قطع کند تا مجبور به اصلاح دودکش شود. اما به تجربه ثابت شده که برخی از ادارات گاز اقدام نمیکنند. در این مورد باید از سازمان آتش نشانی هم کمک گرفت که گزارش نا ایمن بودن ساختمان را به اداره گاز بدهد، تا اداره گاز قانوناً مجبور به قطع گاز همسایۀ بی توجه بشود. گزارش سازمان آتش نشانی در این خصوص یک کاتالیزور مفید و موثر است.

معضل ناظر آبفا و تاسیسات مکانیکی در نظارت سیستم آتش نشانی یا شبکه بارنده

اخیراً سازمان نظام مهندسی استان تهران و گروه تخصصی مکانیک، تحت فشار روانی اعتراضات و مراجعات مکرر سازندگان و مالکها طی دستورالعملی، ناظر آبفا(برای ساختمانهای کمتر از 1500 متر مربع که تک ناظر دارند)را از دخالت در امور نظارت بر سیستم شبکه بارنده و ناظر تاسیسات مکانیکی(برای ساختمانهای 4 ناظره تحت نظارت ماده 33 )را از دخالت در امور نظارت بر سیستم آتش نشانی ساختمان منع کرده است و شورای انتظامی در هماهنگی با این دستورالعمل، ناظران متخلف از این امر را؛ محکوم میکند.

ناظر آبفا و ناظرمکانیک باید اشکالات مکانیکی و سیستم آتش نشانی را به ناظر هماهنگ کننده، شهرداری و شرکت آبفا گزارش کنند و به مالک هم برای رفع اینها تذکر کتبی بدهند و رسید بگیرند؛ در غیر این صورت برایشان اظهارنامه قضایی ارسال کنند. البته بعضی مالکها حتی بدون تایید ناظر آبفا و از راههای غیر قانونی و زد و بند با کارمندان اداره آبفا موفق به تغییر تعرفه کنتور ساختمان از حالت بنایی به مسکونی شده اند. در یک مورد ناظر آبفا که تاسیسات مکانیکی ساختمانی را تایید نکرده بود و مالک با لابی کردن موفق به تغییر تعرفه کنتور آب ساختمان از بنایی به مسکونی شده بود، از شرکت آبفا شکایت کرد و شرکت مجبور شد کنتور آب را از  حالت تعرفه مسکونی به حالت تعرفه بنایی که 5 برابر گرانتر است برگرداند.

دستورالعمل یاد شده سازمان و گروه تخصصی یک اشتباه محرز است. اگر حادثه آتش سوزی پیش بیاید پای ناظر آبفا و مکانیک به عنوان علت حادثه به میان کشیده میشود. چون رویه کارشناسان دادگستری و ماده 187 در بررسی و تعیین سبب های حوادث، مستقل از دستورالعمل های نظام مهندسی و حتی مستقل از دستورات کانون خودشان است و اغلب ناظر هماهنگ کننده را، به عنوان تایید کننده پایانکار و ناظر آبفا و مکانیک را به عنوان تایید کننده سیستم آتش نشانی یا شبکه خودکار بارنده، جزو سبب ها میدانند و آنها را مقصر اعلام میکنند.

نکته جالب ماجرا در مورد عنوان شبکه خودکار بارنده است.

طبق مقررات ملی ساختمان، ساختمانهای 4 طبقه روی همکف ملزم به اجرای سیستم اعلام و اطفاء حریق هستند. اما شهرداری بنابه ملاحظاتی این مقررات را اجرا نمیکند و ساختمانهای 5 طبقه روی همکف را به این کار ملزم کرده و شرکتهای ذیصلاح آتش نشانی این سیستم را اجرا میکنند و سازمان آتش نشانی هم گواهی تایید صادر میکند. اما شهرداری در یک اقدام رندانه و غیر شفاف و ابهام ساز!! به جای الزام به اجرای سیستم آتش نشانی یا اعلام و اطفاء، در پروانه ساختمانی، از الزام به اجرای سیستم شبکه خودکار بارنده ( یا باران ) برای 4 طبقه روی همکف نام برده است در حالی که هیچ جا به صورت مکتوب این شبکه بارنده را تعریف نکرده و کارمندان شهرداری در پاسخ به استعلام مشخصات این شبکه و نحوه اجرای آن میگویند که این شبکه باید در بالای محل پارک هر خودرو در پارکینگ توسط یک اسپرینکلر ( افشانک آب) و در پاگردها توسط دو عدد شیر آتش نشانی(یا جعبه) تامین گردد و به مخزن آب و سیستم پمپاژ مجهز باشد. با این ترفند میخواهد هم مالکها را راضی نگه دارد که سیستم کامل آتش نشانی پر هزینه اجرا نکنند و هم در صورت بروز حادثه آتش سوزی، خودش را تبرئه کند و تقصیر بر عهده ناظرهای ساختمان؛ هماهنگ کننده، تک ناظر، آبفا و مکانیک، بیفتد.

ناظر آبفا و مکانیک از طرفی باید طبق جواز و نقشه های مصوب و مقررات ملی، مالک و سازنده را ملزم به اجرای این شبکه کنند تا از مسئولیت حوادث در امان باشد و از طرفی با محکومیت شورای انتظامی برای دخالت در کاری که به او ربطی ندارد مواجه اند. تکلیف این ناظرها چیست و باید چه کنند؟

• راه حل برای ناظر آبفا و تاسیسات مکانیکی

این ناظرها با این مثلث دردسر روبرو هستند : کارشناس دادگستری ، شورای انتظامی ، سازنده .

این ناظرها توجه کنند که کارشناس دادگستری فردی مستقل است و به دستورات نظام مهندسی توجه ندارد. شورای انتظامی هم مانع نظارت ناظر است. سازنده هم نمیخواهد برای این سیستم چندان هزینه کند.

اگر سیستمهای مذکور اجرا نشدند یا اشکالاتی داشتند و توسط سازنده یا شرکت ذیصلاح آتش نشانی رفع نشدند آنگاه ناظر آبفا یا مکانیک باید رویکردش این باشد که خود را از جمیع سبب ها و علیت های مرتبط به حادثه مبرا کند و لذا باید:

1. اشکالات سیستم آتش نشانی یا شبکه بارنده را کتباً به شرکت ذیصلاح آتش نشانی، سازنده و ناظر هماهنگ کننده اعلام کند و رسید بگیرد و در صورتی که رسید ندادند، اظهارنامه قضایی بفرستند.
2. اگر اشکالات را رفع و اصلاح کردند که چه بهتر. اما اگر اشکالات را رفع نکردند و خواستند شکایت کنند ناظر باید با سازنده توافق کند که تعویض شود.

پولهایی که بابت این نظارت به ناظر داده شده از طریق سازمان از او بازپس گرفته میشود و ناظر باید با این موضوع کنار بیاید تا دچار تبعات بسیار بزرگتر حوادث احتمالی ناشی از عدم اجرای سیستم آتش نشانی نشود.

• بعضی ناظران آبفا و مکانیک با شنیدن مطالب کانال حقوق مهندسی تحریک شده اند که سخت گیری های فراتر از حد معقول و معمول و بیش از حد رواداری داشته باشند؛ بطوری که کار سازنده قفل میشود و به شورای انتظامی متوسل می گردد. این گونه رفتارها موجب گسیل اعتراضات سازنده ها به سازمان و ایجاد چالش در کارهای جاری آنها میشود. بازرسی سازمان نیز مکرراً از طرح ایرادهای بنی اسرائیلی این گونه ناظرها گلایه کرده است. ناظرها باید با سازنده تعامل داشته باشند یعنی اشکالات را در حد رواداری و استانداردها بپذیرند و احتمال حوادث خیلی دور یا ریسک های خیلی کم را چشم پوشی کنند.

ناظر آبفا و مکانیک نباید تحت فشار ناظرهماهنگ کننده یا سازنده یا شرکت ذیصلاح آتش نشانی، سیستم آتش نشانی یا شبکه بارنده اشکال دار را تایید کند، بلکه باید کتباً مسئولیت رفع اشکالات را به آنها متذکر شود و رسید بگیرد.

شهرداری مثل شتر مرغی است که نه مرغ است نه شتر .

او با ابداع عنوان شبکه بارنده ؛ در صدد نپذیرفتن مسئولیت الزام سازنده ها به اجرای سیستم آتش نشانی است. بَدَل فَن او، اینست که طراح های تاسیسات مکانیکی و برقی، طبق مقررات ملی ساختمان، برای ساختمانهای 4 طبقه روی همکف هم، این سیستم را طراحی کنند، تا ناظرها بتوانند بدون تعبیر و تفسیر از سازنده بخواهند کار را طبق نقشه اجرا کند. هر چند اگر کار به شکایت سازنده از ناظر کشید، بهتر است تعویض شوند تا به بلای شورای انتظامی گرفتار نشوند.

اگر حادثه آتش سوزی رخ دهد و پای ناظر مکانیک و برق به عنوان سبب به این ماجرا باز شود آنگاه این دو ناظر میتوانند از طراح ها شکایت کنند که چرا بر خلاف مقررات ملی ساختمان، سیستم اعلام و اطفاء را طراحی نکرده و نقشه هایش را نداده اند. در این صورت طراح هم به عنوان یکی از سبب ها مقصر خواهد شد.

این راه حل دادن ها جنبه بی توجهی به نظام مهندسی ندارد، بلکه واکنش معقول و منطقی به اقدام نادرستی است که باید اصلاح شود. سازمان نباید در مقابل خواسته های سازنده ها تسلیم شود و به ناظر فشار بیاورد یا بخواهد رویه کارشناس دادگستری را تغییر بدهد که کاری نشدنی است. ناظرها هم باید علاوه بر توجه به راه حل داده شده، حتماً بیمه مسئولیت مهندسی تهیه کنند که در جلسات 5 و 6 و 7 کانال به تفصیل بحث شده است.